Selecteer een pagina

Hoogersmilde Bord 18

Hoogersmilde: Oudste kern

In 1615, wanneer Adriaen Pauw, heer van Heemstede en pensionaris van Amsterdam, participant wordt in de Hollandse compagnie van de acht parten, is er nog geen sprake van een goed functionerend bestuur over de Dieverder en Leggeler Smildervenen. Binnen de compagnie is er nog geen sprake van een vlekkeloze organisatie. Pas in 1618 komt hierin verandering en wordt over de compagnie en de Dieverder en Leggeler Smildervenen gaandeweg een beter bestuur gevoerd. Dagelijks wordt in die tijd door de veenarbeiders naar de Smildigervenen gewandeld vanuit Diever. Pas in 1631 meenden de heren van de Compagnie dat deze wandeling wel heel veel tijd verspild werd. Zij plaatsten een loods vlak bij de plek waar het veen gewonnen werd. Pas in 1834 werd het idee geopperd om huizen te gaan bouwen. Op 11 januari 1635 werd besloten om 10 dubbele woningen te bouwen. Het was 1 mei dat de huizen konden worden betrokken en dat was dan ook meteen het moment dat Hoogersmilde ontstond. De woningen stonden langs de westzijde van de Grift, ongeveer bovenstrooms van de Lotengracht. Dat is waar nu de ‘Twee Provinciënweg’ loopt. Daarmee is Hoogersmilde de oudste kern, van de voormalige gemeente Smilde.

 

Ondernemingen

Tegenwoordig zijn er drie grote ondernemingen actief in Hoogersmilde, dat zijn de steenfabriek Calduran, de firma Koers en de firma Vredeveld. Deze bedrijven zijn aan het begin van de vorige eeuw opgericht. Tijdens uw wandeling komt u ze tegen. Verder zult u tijdens de wandeling veel boerderijen tegenkomen, na de vervening was dat een welkome aanvulling voor de werkgelegenheid.

 

Calduran

In 1905 werd de steenfabriek door de familie Roelfsema opgericht en is lange tijd een familiebedrijf gebleven en heette oorspronkelijk: Kalkzandsteenfabriek Roelfsema BV, dit heeft tot de late jaren ‘90 van   de vorige eeuw geduurd, toen waren er waarschijnlijk geen  opvolgers meer. De keus om in Hoogersmilde een fabriek te vestigen is mede ingegeven doordat de Drentse Hoofdvaart daar lag en die was vooral belangrijk voor het transport, dat toen der tijd voornamelijk per boot ging. Ook het zand, dat op die plek gewonnen kon worden, was belangrijk voor de productie van kalkzandsteen. Inmiddels is het ‘Blauwe meer’ ontstaan door de jaren lange  zandwinning, dit meer wordt op zomerse dagen druk bezocht door inwoners uit de weide omgeving, en toeristen.

 

Koers

Johannes Koers verhuisde naar Hoogersmilde en begon daar als ‘schuitevaarder’, ‘De Olde Smilde’ was langzamerhand een welvarend dorp geworden. Het leek hem daar beter dan in De Punt. Dat zijn gevoel juist was, blijkt uit het feit dat het bedrijf ‘Koers’, in 2018 haar honderd jarig bestaan vierde. Het bedrijf mag zich vanaf die tijd ‘Hofleverancier’ noemen. Maar tegenwoordig valt er nog maar weinig te verdienen met een boot. Beurtvaart was gebaseerd op vaste tijden en tarieven. In 1922 kocht Johannes Koers zijn eerste vrachtwagen. De vrachtwagens van Koers zijn regelmatig onderweg, maar er zijn ook andere machines bijgekomen. De nieuwe generatie had goede ideeën om het bedrijf uit te bouwen. De firma sloopt panden en verwerkt dat afval tot materiaal waarmee fietspaden worden aangelegd, dit gebeurt niet in Hoogersmilde, maar aan de Grietmanswijk in Bovensmilde.

 

Vredeveld

De firma Vredeveld kocht in 1937 het eerste voertuig en bestaat inmiddels al meer dan tachtig jaar. Het was Albert Vredeveld die in 1937 als boer een tractor kocht om stenen te vervoeren voor Roelfsema kalkzandsteenfabriek. Er waren acht zonen Vredeveld zij werkten bijna allemaal in het bedrijf, alleen zoon Jan werkte op de steenfabriek. In de oorlog werden de auto’s door de Duitsers gevorderd en lag het transport stil. De mannen moesten elders aan het werk en pas na de oorlog konden ze opnieuw beginnen met stenen rijden. In 1951 werd begonnen met de verkoop van tractoren in Hoogersmilde en Emmer-erfscheidenveen. Er is ook een vestiging in Borne van dit familiebedrijf.

Deze drie bedrijven zorgen voor veel werkgelegenheid, veel personeelsleden wonen  in Hoogersmilde. Alle drie de bedrijven doen veel voor de bevolking in deze plaats.

Belevingspad

Bent u nog niet uitgewandeld dan is verderop aan de Bosweg  (2,5 km) de start van het belevingspad in het Drents-Friese Wold.

Het Drents-Friese Wold, is één van de grootste Nationale Parken van Nederland. Omdat het zo groot is, zijn er oneindig veel varianten om van de natuur te genieten. Voor de één is een paaltjes route volgen al voldoende, zeker met de wetenschap hoe lang zo’n route is. Vanaf de Bosweg, volg hiervoor de borden naar ’Camping de Reeënwissel’, waarvandaan trouwens ook kan worden gestart en een stukje verder richting Appelscha, waar de route begint, voor kinderen is het een avontuurlijke route, met onderweg allerlei leuke objecten. Een belevenis op zich.

Door middel van het Belevingspad Hoogersmilde wordt ook kennisgemaakt met de rijke historie en interessante omgeving van dit gebied. Een lange route is het niet, deze oorspronkelijke rode paaltjes route is slechts 2.5 km lang. Onderweg zijn 10 objecten te vinden die allemaal op speelse wijze een verhaal vertellen over de cultuur en historie van Hoogersmilde en de directe omgeving.

Bij de parkeerplaats van het Drents-Friese Wold aan de Bosweg in Hoogersmilde kunt u starten met de route. Er zijn borden geplaatst die u naar het Belevingspad leiden.
Daarnaast kunt u ervoor kiezen om te starten vanaf camping de Reeënwissel. Het Belevingspad loopt namelijk deels door een bossage van de camping.
Wanneer u vanaf de camping start, kunt u ook gebruik maken van toiletten, horeca en speelvoorzieningen.