Selecteer een pagina

Bovensmilde Bord 01

Dit is het startpunt van de Historische Wandelroute door Bovensmilde. Dit dorp is in 1823 ontstaan. Tegenwoordig telt het ruim 3500 inwoners (2015) en een oppervlakte van 1549 hectare. Hertenkamp Stichting ‘t Meulenparkie bestaat sinds 2009. De bevolking ondersteunt het met donaties. Het bestuur en een aantal enthousiaste vrijwilligers draagt zorg voor het onderhoud en welzijn van park en dier. Hiernaast is De Groene Stap, dit is een zelfoogst groentetuin. Door middel van een abonnement (maar ook losse verkoop is mogelijk) kan men genieten van verse producten.

Aan de overzijde ligt sinds 1953 de ijsbaan van de ijsvereniging Voorwaarts.

 

IJsvereniging ‘Voorwaarts’ is na 75 jaar nog springlevend
Door Sjoerd Post

Hoewel er door het uitblijven van een echte winter dit jaar niet geschaatst kon worden, was er dit jaar toch feest bij de ijsvereniging ‘Voorwaarts’ in Bovensmilde. Leden en donateurs vierden op 2 april met een drukke receptie het 75-jarig bestaan van de ijsclub. En dat gebeurde uiteraard bij café ‘the Bridge’ (Homan), waar de ijsclub sinds haar bestaan bijeen komt. Officieel is de vereniging op 10 januari 1941 opgericht, maar volgens enkele oud-bestuursleden is Voorwaarts’ al enkele jaren ouder.

De kalender wijst februari aan als ik de auto parkeer bij het ijsbaancomplex aan de Molenwijk. De baan staat onder water en wacht op koning Winter. In het gebouwtje word ik opgewacht door oud-bestuursleden Roelof van de Velde, Hendrik Speelman, Luuk Timmermans en Lambert Boer. Van de nieuwe generatie geven acte de présence Harm Hoven (penningmeester), Henk Snippe (secretaris) en Adri Braxhoofden (kantinezaken).

Samen met hen probeer ik een beeld te krijgen van de geschiedenis van de ijsvereniging. Van de eerste jaren is weinig bewaard gebleven.

Schutwijk

Vast staat dat er in de beginjaren geschaatst werd op de wijken en de vaart. Op een gegeven moment is gekozen voor de Schutwijk, omdat deze bij wedstrijden kon worden afgesloten om entree te kunnen heffen.

Van de Velde: ‘Er werden in die jaren uitsluitend korte baanwedstrijden gehouden. Pas na 1963 konden we ook langebaanwedstrijden organiseren.’

De oudste notulen zijn van december 1947. We lezen dat 25 leden bijeen komen in café Homan. Er zijn dat jaar drie wedstrijden verreden, één voor mannen, leden en schoolkinderen. Prijzen in die tijd: 1e prijs fl. 15.- , 2e prijs fl. 12.- , 3e prijs fl. 9.- en 4e fl. 6.-. In kas is het respectabele bedrag van fl. 264,42. Hoogtepunt van de avond is de verloting van een paar schaatsen, dat in handen kwam van Henk de Jong. Lezend in de notulen blijkt dat deze verloting elke algemene ledenvergadering plaatsvindt en er ook elk jaar een paar schaatsen te verdienen zijn. In de loop van de tijd worden de geldprijzen bij de wedstrijden wat verhoogd.

Met enige regelmaat komt het punt eigen ijsbaan terug in de notulen. Bij de rondvraag werd het probleem ijsbaan weer naar voren gebracht door de heer Hotze Blomsma, maar dit werd na enige gesprekken onderling opgeschort.

De winter van 1956 viel eind januari in en werd een heel koude. Er werden maar liefst negen wedstrijden verreden. Winnaars uit Smilde waren onder andere J. Holst, H. Oosting, B. Wesseling, J. Blomsma, C. ten Cate, J. Middelbos en A. Middelbos. Af en toe ging het om prijzen van zestig tot honderd gulden.

In november 1959 kwam er een reactie van het gemeentebestuur op het verzoek van de ijsbaanvereniging om een ijsbaan aan te leggen. Het college van burgemeester en wethouders zegde toe hieraan de grootst mogelijke aandacht te zullen besteden. Dit gezien de aanleg van een nieuw bouwplan, annex sportveldencomplex en ijsbaan.

 

Baan aan Molenwijk

Op 3 september 1962 verhuurde Hendrik Smit een perceel grond bij de Molenwijk, ter grootte van 2.52.60 hectare, voor een periode van dertig jaar aan ‘Voorwaarts’. Enkele maanden eerder, op 17 augustus 1962, had de raad goedkeuring gegeven aan het ijsbaancomplex.

De gemeente gaf een subsidie van zesduizend gulden en er werd een lening afgesloten bij de coöperatieve Boerenleenbank. Besloten werd deels met eigen geld en zelfwerkzaamheid de ijsbaan aan te leggen.

Uit het jaarverslag 1961-1962 blijkt dat al snel de handen uit de mouwen worden gestoken. De Heidemij. begon al in oktober met het grondwerk. Citaat uit het verslag: ‘ Onze leden stellen ons niet teleur, in tegendeel, in het begin zijn er eigenlijk meer werkkrachten dan werk. Het aantal leden stijgt, onze verwachtingen zijn overtroffen. Uit alles blijkt dat het de bevolking menens is met de nieuwe ijsbaan.’

De financiële positie van de ijsbaanvereniging wordt danig opgekrikt door een actie van de stichting Bevordering Belangen Bovensmilde, kortweg BBB. Deze club hield een inzameling in het dorp voor de ijsbaan en een speeltuin. Het resultaat was enorm: er werd ruim elfduizend gulden opgehaald, waarvan achtduizend voor de ijsbaan.

De ijsbaan werd op 27 december 1962 in gebruik genomen. De winter had eind november al voor ijs gezorgd. De baan mat 240 bij 90 meter en voldeed aan alle eisen. Er konden niet alleen kortebaanwedstrijden worden gereden, maar ook wedstrijden op de lange baan. De opening werd verricht door burgemeester P. de Noord van Smilde. De burgemeester gaf vervolgens het eerste startschot voor de kortebaan wedstrijd voor mannen. Er waren nogal wat cracks op de wedstrijd afgekomen, zoals Arjan Dijkstra, Kuipers en De Vries. Hoewel de verwachting was dat Boele de Vries uit Rolde de eerste prijs zou winnen, liep het anders. Het werd een tweede plek voor de Roldenaar omdat de hbs-leerling Arjan Dijkstra uit Nijbeets hem te snel af was.

De winter van 1962-1963 was een taaie en duurde maar liefst tot 4 maart. De nieuwe baan in Bovensmilde was, met een paar kleine onderbrekingen, 72 dagen open en er werden in deze winter 25 wedstrijden verreden. Een enkel detail: in de eerste week van januari woedde een flinke sneeuwstorm. Er moest hard gewerkt worden om de baan sneeuwvrij te krijgen.

Net in het nieuwe jaar, op 9 januari 1963, werd de eerste langebaanwedstrijd verreden voor leden en ingezetenen. Tinus Udding werd hierbij eerste, gevolgd door M. Pomper, J. Meinders, J. Udding, W. Snippe en J. Speelman.

 

‘Honderd gulden halen’

Enkele dagen later was er een vrouwenwedstrijd en ook de bekende schaatsster Jantje Venekamp-Tienkamp kwam aan de start. De secretaris schrijft in het jaarverslag: ‘Op haar gezicht stond zo ongeveer te lezen ik kom even 100 gulden halen (de eerste prijs). Niemand was dan ook verbaasd dat zij de wedstrijd won voor Annie Klaassen en mevrouw J. Poortman.’

Toen op 4 maart 1963 de ijsbaan gesloten werd, moest er verder gewerkt worden aan de beplanting rond de baan en de bouw van een clubhuis. In de loop van de zomer werd begonnen met het eigenlijke werk aan het clubhuis. Een maand later stond het gebouw er.

Tijdens de ledenvergaderingen werd er druk gesproken over de aanschaf van een elektrische pomp, baanverlichting en een mechanische baanveger. Omdat de aanschaf van een dergelijk veegtoestel nogal ‘in de papieren’ liep werd besloten het voorlopig bij een menselijke baanveger te houden.

Het bestuur van ‘Voorwaarts’ vreesde dat door de bouw van de kunstijsbaan in Assen in 1971 het bezoek aan de ijsbaan aan de Molenwijk zou teruglopen. Niets bleek minder waar; het aantal leden groeide zelfs.

Een nieuwe loot aan de stam van schaatswedstrijden waren de marathons. ‘Voorwaarts’ was de eerste vereniging die dergelijke wedstrijden organiseerde. Bekende schaatsers als Jeen van de Berg, Dries van Wijhe, Johan Wardenier en Henk Ensing namen deel aan deze marathons.

De groei van het aantal inwoners zorgde er voor dat het clubhuis al snel te klein was. Met het organiseren van een bazaar werd geld opgehaald en kon de verbouwing plaatsvinden. Ook werd geld geïnvesteerd om een goede verlichting rond de ijsbaan te krijgen.

Ook werden regelmatig priksleewedstrijden voor de jeugd gehouden.

 

Midden-Drenthe Tocht

Vanaf de jaren tachtig van de vorige eeuw werden samen met zeven ijsclubs (van Peeloo tot aan Orvelte) toertochten georganiseerd, zoals de Midden-Drenthe Tocht. Samen met de ijsvereniging Kloosterveen werd enkele malen de Bruggentocht op touw gezet. De eerste werd gewonnen door Evert van Benthem. Ook kwamen er in de loop van de tijd trimlopen en werd samen met de Oranjefeestvereniging een markt op het middenterrein gehouden.

In 1991 werd het vijftigjarig bestaan van ‘Voorwaarts’ gevierd. Uit het verslag van het feest komen enkele namen van de oprichters van de ijsvereniging. Genoemd worden Hotze Blomsma, Koene de Groot, Jouke Turksma, Jans de Jonge, Gerrit Holst en Willem Tol.

Het halve eeuwfeest werd uiteraard gehouden bij Homan en opgeluisterd door het Hollandia Combo en Gerrit oet Bork.

In een buitengewone ledenvergadering op 16 april 1992 geven de leden het bestuur toestemming tot uitbreiding van de kantine.

Op 23 maart 1995 werd in een buitengewone ledenvergadering besloten tot aankoop van de ijsbaan. Twee jaar later werd een begin gemaakt met het realiseren van een skeelerbaan.